Rola historii według Herodota - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Kapuściński, studiując Dzieje Herodota, zastanawia się nad rolą pamięci w starożytności. W świecie bez druku i Internetu to właśnie pamięć ludzka była źródłem wszelkich historii. Zgłębiając ją, należało kontaktować się z ludźmi będącymi nośnikami historii, tworzącymi kulturę i będącymi częścią kultury (rozmowy te można przyrównać do reportaży).

Herodot konstruuje w swym dziele zasady, które rządzą historią. Pierwsza z nich wynika z odpowiedzi „kto zaczął?”, „kto jest winien?”. Wina pociąga za sobą zemstę – odwieczne prawo i obowiązek ludzi. Strach przed zemstą powinien powstrzymywać ludzi przed czynieniem zła. Druga zasada brzmi szczęście ludzkie nigdy nie jest trwałe. Udowadnia ją na przykładzie losów Krezusa. Trzecie prawo stanowią słowa delfickiej wyroczni:
Przeznaczonego losu nawet bóg nie może uniknąć. Krezus odpokutował za grzech swojego prapradziada, który jako kopijnik Heraklidów, folgując zdradzie niewieściej, zamordował pana swego i posiadł jego godność, a wcale mu się nie należała. Aczkolwiek Apollo wysilał się, aby ciążące nad nim nieszczęście spełniło się dopiero na potomkach Krezusa, a nie na nim samym, nie zdołał jednak odwrócić przeznaczeń.


Prawa Herodota odnośnie historii wspominane są w różnych formach kilkakrotnie. Wojna Persji z Grecją wybucha zgodnie z zasadą: nie upokarzaj ludzi, bo będą żyć żądzą zemsty za to upokorzenie.
Herodot uświadomił sobie także, że:
Historia ludzkości przypomina wielki kocioł, którego powierzchnia jest w stanie ciągłego wrzenia, nieustannych zderzeń niezliczonych drobin poruszających się po swoich orbitach spotykających się i przecinających w nieskończonej ilości punktów.


W swych Dziejach starożytny historyk pragnął poznać i opisać:
jak codziennie powstaje historia, jak ludzie ją tworzą, jak to się dzieje, że jej kierunek jest często sprzeczny z ich staraniami i oczekiwaniami. Czy o tym decydują bogowie, czy też człowiek na skutek swoich ułomności i ograniczeń nie potrafi mądrze i racjonalnie kształtować swojego losu?

Jednak, jak słusznie podkreśla Kapuściński, dziejopis antyczny świadomy jest odwiecznej zasady, iż każdy pamięta to co chce pamiętać. Obiektywna historia nie istnieje, jest natomiast wiele jej wersji. Herodot:
odkrywa ważną, a przewrotną i podstępną cechę pamięci – ludzie zapamiętują to, co chcą zapamiętać, a nie to, co działo się w rzeczywistości. Każdy bowiem barwi ją po swojemu, każdy w swoim tyglu czyni z niej własną miksturę. Dotarcie więc do przeszłości jako takiej, takiej, jaką była ona naprawdę, jest niemożliwe, dostępne są nam tylko różne jej warianty, mniej lub bardziej wiarygodne, mniej lub bardziej dziś nam odpowiadające. Przeszłość nie istnieje. Są tylko jej nieskończone wersje.
W Dziejach Herodota zawarty jest nierozerwalny konflikt pomiędzy chęcią zapisania dziejów ludzkości, a źródłami jego dociekań, którymi nie jest historia rzeczywista, lecz historia opowiedziana przez innych. Z tej rozbieżności nie ma wyjścia.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie Podróży z Herodotem w pigułce
2  Budowa „Podróży z Herodotem”
3  Ryszard Kapuściński - biografia



Komentarze: Rola historii według Herodota

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: